Om ter saaist

Te gek om los te lopen: Patrick De Witte (maker van absurde TV-humor à la ‘De Vloek van Vlimovost’) legt een fotomanipulatie in Het Laatste Nieuws bloot:

De omcirkelde mannetjes werden erbij gephotoshopped op het voorpaginaverslag van de “Joe Van Holsbeeck“-mars in Brussel. Nog gekker (en klungeliger) deze dubbele Paola in het Zuidoost-Vlaams weekblad De Beiaard (via lvb.net):

Waarom gaat een kranten redacteur sjoemelen met foto’s? Waarom doet hij zoveel moeite om het te doen lijken dat er veel volk is, dat je daar écht op de koppen kon lopen?

Manipulaties van foto’s doen ons onmiddelijk denken aan donkere tijden en dictators. Stalin die zijn rivaal Trotski uit de geschiedenisboeken deed schrappen en van foto’s weghalen:

Leven we nog steeds in Stalintijden? Moet die redacteur dat doen omdat één of andere politicus gebeld heeft met de hoofdredactie? Omdat hij zijn job verliest als het Hof slechts een armzalig verregend hoopje schoolkinderen naast Paola ziet? Die kans lijkt me klein. Ideologische aanhorigheid heeft al lang plaatsgemaakt voor commerciële belangen. Maar dat brengt zo zijn eigen manipulaties mee.

In 2001 schreef VUB-prof Elchardus een boek over de de overgang van een verzuilde naar een geïndividualiseerde maatschappij. Een overgang waardoor we er niet noodzakelijk vrijer op worden, betoogt hij, maar meer en meer een speelbal van de wetten van de markt.

Wie is die markt dan? Dat zijn wij. Jij en ik. Doorheen onze dagelijkse keuzes voor (media)consumptie vormen wij de markt. Als we aan een krantenstalletje onze ogen laten glijden over de foto’s, dan spreken die voorpagina’s ons aan waarop er het meest lijkt te gebeuren. Die ons het meest het gevoel geven: “hier is er écht wat aan de hand”, daar moet ik meer van weten. Wij zijn het ook, die ons voortdurend laten verleiden door hitsige koppen en sprekende foto’s , op papier en op het web. Zodat we gaan leven in een schijnwerkelijkheid, een opeenvolging van dramatische incidenten. Een werkelijkheid waar politici het al lang opgegeven hebben om nuance te brengen, maar ze zich gedragen als soap-acteurs en zoveel mogelijk mee surfen op de waan van de dag. Aldus nog Elchardus .

Wat die schijnwerkelijkheid betreft: eigenlijk hoef je het niet eens zover te zoeken – kijk gewoon in je eigen leven. Dat feestje van vorige week was eigenlijk doodsaai, maar in de verhalen achteraf was het the hottest place on earth (we kunnen toch niet toegeven dat we naar saaie feestjes gaan??). Als ik verslagen lees van evenementen waar ik heen geweest ben, vraag ik me soms af of ik niet in een zaal ernaast gezeten heb. De verslaggever zal namelijk steeds de meest frappante quotes samenrapen. De meest sprekende foto’s. Uit het verslag spreekt een intensiteit waardoor je het gevoel krijgt als lezer: “Shit, had ik daar maar bij kunnen zijn”. Tenzij je erbij geweest bent

Oh, en fotomanipulatie: nooit de behoeft gevoeld om je herinneringen op te leuken? Wat vind je van deze “Unwanted person removal” dienst bijvoorbeeld…

Moraal van het verhaal: zoek geen samenzweringen, begin bij jezelf. Nooit meer een snertgazet kopen, ook al maakt die foto je zo nieuwsgierig. En in het onwaarschijnlijk geval dat je in het zuiden van Oost-Vlaanderen woont, gooi die Beiaard buiten, ook al wil je weten wat er om de hoek is gebeurd. Je had er maar zelf bij moeten zijn, in plaats van voor de surrogaatervaring te gaan. Ook al is de werkelijkheid vaak een stuk prozaïscher dan de verdichting. Maar wel écht. Echt!

Update 15 juni:

• Het Laatste Nieuws heeft intussen een excuus gepubliceerd dat niet altijd in goede aarde valt.
• In de comments bij PDW nog dit knap staaltje van het “dramatiseren” van een scène door het geknutsel met foto’s (meer info).